Ikusmen

Hontzek gauez harrapatzeko egokitutako ikusmena dute.
Giza begia.

Ikusmena gizakiek dituzten bost zentzumenetako bat da, begietan datzana eta irudiak sumarazten dituena. Argiari esker ikusten dugu: objektuetan islatzen da eta horregatik, argia dagoenean, gauzak ikus ditzakegu.

Ikusmenak sailkapen zoologikoaren maila bakoitzean bere ezaugarriak ditu. Eboluzio-maila oso apaleko animaliek ikusmen lausoa izaten dute, fotohartzaile mugaturik gabea. Animalia-espeziea garatu ahala, ikusmena ere garatzen da. Hala, ugaztun gehienek argitasun- eta iluntasun-mailak sumatzen dituzte bakarrik eta ez koloreak; primateek eta gizonek dute ikusmen garatuena, ikusmen binokularra eta kolorezkoa baitute.

Ikusmenaren berezitasunak erretinak argiarekiko duen sentikortasunaren eta erretinan irudiak fokatzeko duen gaitasunaren ondorio dira; gauzetan islatzen diren argi-izpiak kornea pasa eta begi-ninian zehar kristalinora iristen dira; kristalinoak erretinan fokatzen ditu eta bertatik ikusmen-nerbioak seinaleak garunera igortzen ditu: bertan irudi bihurtuko direa. Kristalinoaren forma gihar ziliarren bidez aldatzen da; hala, gauzak hainbat distantziatara foka daitezke.

Irudia erretinaren puntu egoki batean eratzen bada, begia emetropea dela esaten da, behar bezalakoa; irudia erretinaren aurrean eratzen denean, ordea, begia miopea da; eta erretinaren atzeko aldean sortzen denean, berriz, hipermetropea. Astigmatismoa kornearen kurbaduran izaten den berezko akatsa da: ikusmen-akats horiek betaurreko, lente eta ebakuntzen bidez zuzen daitezke. Gaixotasun horietaz oftalmologoak arduratzen dira. Bestela, ikusmenik eza itsumena da.

Erreferentziak

  • Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Ikus, gainera

  • A bitamina
  • Kolore ikusmen

Kanpo estekak

Autoritate kontrola
  • Wikimedia proiektuak
  • Wd Datuak: Q162668
  • Commonscat Multimedia: Visual perception

  • Identifikadoreak
  • BNF: 11947019s (data)
  • GND: 4078921-4
  • LCCN: sh85143872
  • NDL: 00570942
  • NKC: ph127684
  • AAT: 300192234
  • Hiztegiak eta entziklopediak
  • Britannica: url
  • Medikuntzako identifikadoreak
  • MeSH: D014796
  • Wd Datuak: Q162668
  • Commonscat Multimedia: Visual perception


Zirriborro Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.