Asparagales

Asparagales
Goi kretazeo-gaur egun
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N

Asperge in bloei Asparagus officinalis.jpg
Commons-logo.svg Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
AzpierreinuaViridiplantae
Ordena Asparagales
Familiak
  • Orchidaceae
  • Boryaceae
  • Blandfordiaceae
  • Lanariaceae
  • Asteliaceae
  • Hypoxidaceae
  • Ixioliriaceae
  • Tecophilaeaceae
  • Doryanthaceae
  • Iridaceae
  • Xeronemataceae
  • Hemerocallidaceae
  • Xanthorrhoeaceae
  • Asphodelaceae
  • Agapanthaceae
  • Alliaceae
  • Amaryllidaceae
  • Aphyllanthaceae
  • Themidaceae
  • Hyacinthaceae
  • Agavaceae
  • Laxmanniaceae
  • Asparagaceae
  • Ruscaceae

Asparagales landare sailkapeneko taxoi bat da, gutxienez Asparagaceae familia barruan duena. Asparagales orain dela gutxi onartutako ordena bat da eta bere familia asko iraganean Liliales ordenean sartzen ziren. Liliales, hala ere, oso ordena zabala zen, ia monokotiledonea guztiak batzen zituena bere petaloak ikusgarriak baziren eta endosperman ez bazuen almidoirik. ADN analisietan oinarrituta ikusi zen Liliales ordenan Asparagales eta Dioscoreales gutxienez zeudela. Asparagalesen barruan 24 familia daude, eta 26.000 espezie inguru. Ordena ADN sekuentziazioan oinarritzne da, baina morfologiari dagokionez definitzea zaila da, estrukturalki oso anitza delako. Talde honen barruan 15 zentimetro baino ez duten belar batzuk sartzen dira eta Agave bezalakoak, 10 metroko altuera har dezaketenak.

Ordena definitzeko erabili daitekeen zerbait fitomelaninaren presentzia da, hazien oskolean agertzen den pigmentu ilun bat. Hala ere Orchidaceaen ez da agertzen pigmentu hau.

Asparagusen barruan badira landare igokariak direnak eta Aloe barruan zurezkoak direnak, baina gehienak belarkarak dira. Espezie gehienek hosto bilduma estu bat sortzen dute euren oinarrian. Normalki loreak zurtoinaren bukaeran aurki daitezke.

Monokotiledoneoen artean Poalesen ostean ekonomia garrantzi handiena duen taldea da. Tipula, baratxuria, zainzuria edo porrua talde honetan daude, baita ere orkidea asko zein banilla bezalako landareak.

Taxonomia

Asparagales

Orchidaceae





Boryaceae


Hypoxidaceae s.l.

Blandfordiaceae




Lanariaceae




Asteliaceae



Hypoxidaceae









Ixioliriaceae



Tecophilaeaceae





Doryanthaceae




Iridaceae




Xeronemataceae



Xanthorrhoeaceae s.l.

Hemerocallidoideae (= Hemerocallidaceae)




Xanthorrhoeoideae (= Xanthorrhoeaceae s.s.)



Asphodeloideae (= Asphodelaceae)




'core' Asparagales
Amaryllidaceae s.l.

Agapanthoideae (= Agapanthaceae)




Allioideae (= Alliaceae s.s.)



Amaryllidoideae (= Amaryllidaceae s.s.)




Asparagaceae s.l.



Aphyllanthoideae (= Aphyllanthaceae)




Brodiaeoideae (= Themidaceae)



Scilloideae (= Hyacinthaceae)





Agavoideae (= Agavaceae)





Lomandroideae (= Laxmanniaceae)




Asparagoideae (= Asparagaceae s.s.)



Nolinoideae (= Ruscaceae)













Kanpo estekak

Autoritate kontrola
  • Wikimedia proiektuak
  • Wd Datuak: Q26229
  • Commonscat Multimedia: Asparagales
  • Wikispecies Espezieak: Asparagales

  • Identifikadoreak
  • BNF: 123026692 (data)
  • GND: 4672387-0
  • LCCN: sh2003009819
  • NKC: ph508888
  • AAT: 300343599
  • Hiztegiak eta entziklopediak
  • Britannica: url
  • Datu taxonomikoak
  • Dyntaxa: 3000450
  • EOL: 4175
  • GBIF: 1169
  • ITIS: 897479
  • NCBI: 73496
  • Paleobiology Database: 54968
  • W3TROPICOS: 50324390
  • VASCAN: 6
  • WoRMS: 414699
  • Medikuntzako identifikadoreak
  • MeSH: D000070381
  • Wd Datuak: Q26229
  • Commonscat Multimedia: Asparagales
  • Wikispecies Espezieak: Asparagales


Landare loredunen ordenak (APG IV)
Erreinua: Plantae
Angiosperms
Mesangiosperms
  • Chloranthales
  • Ceratophyllales
Magnoliids
Monocots
Commelinids
Eudicots
Core eudicots
  • Gunnerales
  • Dilleniales
Superrosids
Rosids
Fabids
Malvids
  • Geraniales
  • Myrtales
  • Crossosomatales
  • Picramniales
  • Sapindales
  • Huerteales
  • Brassicales
  • Malvales
  • Superasterids
    Asterids
    Campanulids
  • Aquifoliales
  • Asterales
  • Escalloniales
  • Bruniales
  • Apiales
  • Dipsacales
  • Paracryphiales
  • Lamiids
  • Icacinales
  • Metteniusales
  • Garryales
  • Boraginales
  • Gentianales
  • Lamiales
  • Solanales
  • Vahliales
  • Flower poster 2.jpg
    * ¹Angiospermo basalak
  • ²Alismatids
  • ³Lilioids
  • Kategoria Kategoria